A e faʻalogo i se tasi o fai mai “O iai sau fag?” i luga o auala o Lonetona, aua le sese laʻu malamalama, e le o se faʻalumaina lea - o loʻo latou fesili mai pe iai sau sikaleti. I Peretania, e tele igoa eseese mo sikaleti. O taimi eseese, o tausaga eseese, ma e oʻo lava i liʻo faʻaagafesootai eseese e iai a latou lava “igoa faʻapitoa”.
O le asō o le a tatou talanoa ai e uiga i igoa manaia o sikaleti i Peretania ma tala i tua atu o nei upu. Afai e te fiafia i le aganuʻu Peretania, gagana faʻasolo, poʻo le faʻaalia o gagana, e le tatau ona e misia lenei tusiga!
E tusa lava po o fea atunuu e tautala i le Igilisi, o le "Cigarettes" o le faaupuga masani ma aloaia lea. I Peretania, o lenei upu e faʻaaogaina i lipoti a le aufaasālalau, pepa aloaia, faʻailoga o faleoloa, ma tusitusiga faaletulafono.
I le olaga i aso faisoo, afai e te alu i se faleoloa e faʻatau ai sikaleti, o le a e le sese lava i le faapea atu "O se pepa sikaleti, faamolemole." O se igoa e le faaituau ma ua taliaina lautele, e aunoa ma se faailoga tagata i tausaga, faasinomaga, po o le itulagi.
Afai e iai se upu e sili ona faʻatusalia ai le "aganuʻu ulaula" Peretania, e tatau lava o le "Fag". I Peretania, o le "fag" o se tasi o faʻaupuga masani mo sikaleti. Mo se faʻataʻitaʻiga:
"E iai sau ula?"
"O le a ou alu e fai se fag."
O le upu "Fag" e iai sona uiga malosi i aganu'u fa'a-Peretania ma e masani ona fa'aaogaina i fesoota'iga fa'asamasamanoa i le va o uo. Peita'i, e tatau ona maitauina i le Iunaite Setete, o le "fag" o se upu fa'alumaina, o lea ia fa'aeteete pe a fa'aaogaina i fesoota'iga fa'a-va-o-malo.
Fautuaga: I Peretania, e oʻo lava i taimi e taofi ai se sikaleti e taʻua o "vaitaimi e taofi ai se mea faʻapena."
E te fia fa'aalia ma le agamalu ma le malie? Taumafai la le fa'aupuga "Ciggies". O se fa'apu'upu'uga manaia o le "cigarette" ma e masani ona fa'aaogaina i talanoaga to'afilemu ma fa'auo fa'atasi ai ma sina mafutaga vavalalata ma le mafanafana.
Faataitaiga:
“O lea ua ou alu atu e ula se sikaleti.”
“E iai sau sikaleti fa’aopoopo?”
O lenei upu e sili atu ona taatele i tagata talavou ma tamaitai, ma o le faaupuga e sili atu le agamalu ma le manaia, e talafeagai mo taimi e le o "asuavai" tele.
E ui e le o toe fa'aaogaina soo i le taimi nei, ae atonu o lo'o e fa'alogo pea i upu "Squares" po'o "Tabs" i nisi vaega o Peretania po'o tagata matutua.
“Sikuea”: Na muamua aliali mai lenei igoa ina ua maeʻa le Taua Lona Lua a le Lalolagi ma e masani ona faʻaaogaina e faʻamatala ai sikaleti pusa, o lona uiga “pusa sikaleti sikuea”;
"Tabs": e masani ona aliali mai i le itu i matu sasa'e o Egelani ma o se gagana masani a le itulagi.
E ui o nei upu e foliga mai e fai si tuai, ae o lo latou iai o loʻo atagia mai ai le eseesega ma uiga faʻaitulagi o le gagana ma le aganuʻu Peretania.
Fautuaga: I Yorkshire po'o Newcastle, atonu e te fetaia'i fo'i ma se toeaina e fai mai “tabs”. Aua e te ofo, o lo'o na'o le fesili atu pe i ai sau sikaleti.
O igoa o sikaleti a tagata Peretania e lē gata ina eseese gagana, ae e atagia mai ai foʻi eseesega i vasega lautele, faasinomaga, itulagi ma talaʻaga faaleaganuu.
“Sikaleti” o se faaupuga masani, e atagia ai le tulaga aloaia ma tu ma agaifanua;
"O Fags" e iai le lanu o le aganu'u i le auala ma e latalata i le vasega faigaluega;
E ta'alo ma malolo le "Ciggies", ma e sili atu ona lauiloa i tagata talavou;
O “Tabs” / “Squares” o se vaega itiiti o faaleoga faaitumalo ma le aganu'u a le vaega matutua.
O le itu matagofie lea o le gagana Peretania – o le mea lava e tasi e eseese ona igoa i vaega eseese o tagata, ma e suia le gagana i le aluga o taimi, nofoaga ma fegalegaleaiga fa'aagafesootai.
Afai e te fuafua e malaga i Peretania, a'oga i fafo, pe fesoota'i ma tagata fa'atau Peretania, e matua fesoasoani tele le malamalama i nei igoa. O nisi nei o fautuaga:
| Fa'amoemoega | Upu fautuaina | Fa'amatalaga |
| Fa'amoemoega aloa'ia (e pei o pisinisi, fa'atauga) | Sikaleti | Tulaga masani, saogalemu, ma lautele |
| Fesootaiga i aso taitasi i le va o uo | Sikaleti / Fag | E sili atu ona masani ma faigofie ona malamalama i ai |
| Fa'aupuga fa'alotoifale | Tabs / Squares | Manaia ae e le masani ona faʻaaogaina, naʻo nisi o vaega |
| Tusitusiga po'o fa'asalalauga | Sikaleti / Sikaleti | Faaaoga ma le fetuutuunai faatasi ai ma le faiga |
E ui o le igoa o sikaleti e laʻititi, ae o se vaega itiiti lava lea o le gagana a le sosaiete Peretania. O le a e iloa ai mai le "fags" i le "ciggies", o upu taʻitasi e iai lona tulaga faʻaagafesootai, talaʻaga faʻaleaganuʻu ma e oʻo lava i le tofo o le taimi. Afai e te maaleale i le gagana, pe e te manaʻo e malamalama atili i le soifuaga i le lotoifale i Peretania, o le manatuaina o nei faʻaupuga slangs atonu e sili atu ona aogā nai lo le mea e te mafaufau i ai.
O le isi taimi e te faʻalogo ai i le "Got a ciggie?" i le tulimanu o se auala i Lonetona, e sili ai lou ataata ma tali atu: "Ioe, uo. O lea la." – E le gata o se fegalegaleaiga faʻaagafesootai, ae o le amataga foʻi lea o se fesuiaʻiga faʻaleaganuu.
Afai e te fia iloa atili e uiga i gagana Peretania, eseesega faaleaganuu i atunuu e tautala Igilisi, po o aga masani o afifiina o tapaa i maketi faavaomalo, faamolemole tuu se savali pe lesitala i la'u blog. Se'i o tatou faaauau pea ona su'esu'e ni mea fou i le malaga o gagana ma aganuu!
Taimi na lafoina ai: Aokuso-07-2025



