O anafea na faia ai sikaleti?O le evolusione atoa mai sauniga tapaa anamua i sikaleti taai faʻaonaponei
O sikaleti ua afifiina i pepa e masani ai tagata o aso nei e leʻi iai mai le amataga. Nai lo lena, na faasolosolo malie ona tulaʻi mai ina ua mavae le faitau afe o tausaga o tū ma aga masani o le faʻaaogaina o tapaa, faʻafouga faʻatekonolosi, suiga tau alamanuia, ma suiga faʻaagafesootai. E ui o le faʻaaogaina o tapaa e toe foʻi i le faitau afe o tausaga, o le "sikaleti faʻaonaponei" moni na faia ina ua maeʻa ona faia masini e fai ai sikaleti i le faaiuga o le seneturi lona 19. O lenei tusiga e suʻesuʻeina ai le amataga o le tapaa, ma suʻesuʻeina ma le faʻaeteete le evolusione atoa o sikaleti mai mea masani anamua i oloa tau alamanuia.
O anafea na faia ai sikaleti?Tali Pupuu: O anafea tonu na faia ai sikaleti?
Afai tatou te faʻamatalaina "sikaleti faʻaonaponei" o ni oloa tapaʻa e faia i masini, afifi i pepa, tutusa le foliga, mautu le fausaga, ma e masani ona faʻamama, o lo latou aso na fanau mai ai e saʻo lava: I le 1880, na manuia ai le atinaʻeina e le tagata Amerika na faia le sikaleti o James A. Bonsack le masini muamua e fai ai sikaleti, ma mafai ai ona faia le uluai gaosiga tele o sikaleti i se pisinisi.
Peita’i, a toe tepa i tua i le talafaasolopito, o le fa’aaogaina o tapa’a e tagata na muamua atu i sikaleti fa’aonaponei, ma ua alualu i luma i ni ituaiga eseese e aofia ai sauniga fa’alelotu, paipa, sikā, ma le manogi mū. O le mea lea, “O anafea na faia ai sikaleti?” ua sili atu ona sa’o le fa’atulagaina o se fesili e tele ona vaega o le evolusione.
O anafea na faia ai sikaleti?O le ā tonu lava le mea sa ulaina e tagata a o leʻi iai ni sikaleti?
A o le’i alia’e mai sikaleti, sa matuā eseese lava le fa’aaogaina o tapa’a e tagata. O tagata Amerika Moni na mua’i iloa e fa’aaogaina, e manava ma lamuina laula’au tapa’a i sauniga fa’alelotu, fa’afoma’i, ma fa’apotopotoga fa’aagafesootai—o faiga masani ia e amata mai i le afe tausaga. I lena taimi, sa fa’aaloalogia le tapa’a o se la’au pa’ia, e talitonuina e fa’afaigofie ai fesoota’iga ma agaga pe fa’amalolo ai ma’i.
I le maeʻa ai o le Vaitaimi o Suʻesuʻega i le seneturi lona 16, na toe faʻafoʻi mai ai e tagata kolone Europa le tapaʻa i Europa, ma faʻaosofia ai le vave salalau atu o auala fou e faʻaaogaina ai e pei o paipa, selu, ma sikā. O le "ulaula" i lena vaitaimi e toetoe lava a tutusa ma le "ulaina o tapaʻa i se paipa," ae o sikaleti pepa e toetoe lava a leai. O le mea lea, afai e fesili se tasi, "Pe na ulaula tagata i Europa anamua?" o le tali: e toetoe lava a leai, aua e leʻi oʻo atu le tapaʻa i Europa i lena vaitaimi.
I le seneturi lona 18 ma le 19, ua avea ai le manogi ula, paipa, ma sikā ma ituaiga autū o tapaa, ae o le ituaiga sikaleti faigofie na amata foʻi ona aliaʻe mai i lea vaitaimi.
O anafea na faia ai sikaleti?O le Amataga o Sikaleti: Mai Pepa Ta'avale a Fitafita i le "Sikaleti" Moni
O sikaleti pepa muamua na afua mai i Sepania ma Farani. Mai le faaiuga o le seneturi 18 i le amataga o le seneturi 19, e masani ona afīfī e fitafita Sipaniolo ni fasi tapaa na totoe i ni pepa manifinifi po o ni pepa manifinifi. O nei pepa faigofie ua manatu o ni pepa muamua ia na muamua mai i sikaleti. E lei pine ae mulimuli atu fitafita Farani i lea tulaga, ma o le faaupuga "sikaleti" na lauiloa tele i le taimi o le Taua a Crimea.
I le taimi lea, o sikaleti sa tumau pea ona faia i lima, e le tutusa le lelei, e faatapulaaina le gaosiga, ma faigata ona lauiloa. E na o ni nai tagata na ulaina lenei “tapaa a le tagata mativa,” ae o sikaleti ma paipa sa tumau pea o filifiliga autu mo tagata maualuluga ma le vasega ogatotonu.
O le mea lea, e ui e le mafai ona tatou fai atu ma le mautinoa "o ai na ulaina le sikaleti muamua," ae ua manino lava o sikaleti muamua na afifiina i pepa e foliga mai na afua mai i le agaifanua tapaa a Sepania na faia i lima ma salalau atu i Europa atoa e ala i fitafita.
O anafea na faia ai sikaleti?Na aliaʻe moni lava le sikaleti faʻaonaponei i le 1880: Na suia e le masini sikaleti mea uma
O le mea taua na suia ai le iʻuga o sikaleti na tupu i le 1880. O le faʻafouga a James Bonsack o le masini sikaleti na mafai ona gaosia le faitau selau o sikaleti i le minute, ae o masini uʻamea e naʻo ni nai selau i le aso e mafai ona gaosia. O lenei eseesega tele i le gafatia o le gaosiga na vave ona liua ai sikaleti i se oloa taugofie ma faigofie ona maua e tagata lautele e talafeagai mo le faʻatauina atu i le tele o fale gaosi oloa.
Sa vave ona galulue faatasi le aiga o American Duke ma Bonsac, ma faatuina ai ni falegaosimea tetele o sikaleti lea na vave ona faatoilaloina le maketi a Amerika i le faaiuga o le seneturi lona 19 ma le amataga o le seneturi lona 20. Mulimuli ane, sa faateleina ituaiga sikaleti e pei o pulouaitu pe a uma le timu, ma liua ai sikaleti i se oloa faatau oloa i le maketi tele.
E na o le mavae ai o le 1880 na faatoa ulufale moni ai sikaleti i le “vaitaimi faaonaponei.”
O anafea na faia ai sikaleti?Atili o le Fa'aleleia o Sikaleti: Fa'amama, Menthol, Sikaleti Mama, ma Sikaleti E-
Ona o le fa'alauteleina o pisinisi ma su'esu'ega fa'asaienisi, na fa'aauau pea ona fa'aleleia oloa sikaleti. Na fa'aalia muamua sikaleti e fa'amama le pito i le vaitau o le 1920 ma vave ona lauiloa ina ua mae'a le Taua Lona Lua a le Lalolagi. Na fa'alauiloa e kamupani le tekinolosi fa'amama o se mea e "sili atu ona maloloina" ma "mama," e ui o nei tala na mulimuli ane fa'amaonia e leai se fa'avae fa'asaienisi.
I tausaga na sosoo ai, na faʻalauiloa mai ai sikaleti menthol, sikaleti mama, ma sikaleti uumi e faʻafetaui ai manaʻoga eseese a tagata faʻatau. I le ulufale atu i le seneturi lona 21, na tulaʻi mai ai sikaleti eletise ma oloa tapaa e le susunuina i le vevela o se tupulaga fou o isi mea, ma tuʻuina atu ai i le masani o le "ulaula" se ituaiga tekonolosi fou.
Pe na ulaula tagata uma i aso ua mavae? Sa matuā eseese lava le aganuʻu o le ulaula i vaitau eseese.
E masani ona fesili tagata: “Pe na ulaula tagata uma i le vaitau o le 1920?” pe “Pe na matuā taatele ea le ulaula i le vaitau o le 1940?”
O le mea moni, o le maualuga o le fua faatatau o le ulaula tapaa i nei vaitaimi, aemaise lava i Europa ma le Iunaite Setete. O fetu o Hollywood, faasalalauga o laei, ma le aofaiga o meaʻai a le militeri na matuā faamalosia ai le aganuu o le ulaula tapaa. Peitai, o le manatu o le "uma tagata e ulaula tapaa" o se soona fai—o le fua faatatau o le ulaula tapaa a tagata matutua i le tele o atunuu e tusa ma le 40%, ae le o le 100%.
O fafine o le vaitaimi o Vitoria o loo ulaula sa manatu i ai o se mea e le talafeagai, ma na o le seneturi lona 20 na taatele ai. O tagata iloga i talafaasolopito e pei o aiga tupu o Peretania sa faamaumauina foi o ni tagata ulaula, ma o nisi o loo tumau pea ona fia iloa e le lautele e oo mai i le aso.
I ona po nei, ua masani ona faʻaitiitia le fua o le ulaula tapaʻa, e ui o nisi atunuu ma le faitau aofaʻi o tupulaga talavou o loʻo faʻaalia ai se aga "toe faʻafoʻisia" e fesoʻotaʻi ma le atuatuvale faʻalemafaufau, aganuʻu faʻasalalau lautele, maketiina o sikaleti eletise, ma aga masani o teuga.
O anafea na faia ai sikaleti?Mai le "Fa'aopoopoga Fa'alesoifua Maloloina" i le Fa'alavelave Fa'alesoifua Maloloina: Le Tula'i Mai o le Malamalama i Lamatiaga o Sikaleti ma Tulafono Fa'atonutonu
I le amataga o le seneturi lona 20, na faʻasalalauina ai foʻi sikaleti o ni sikaleti e “aogā mo le soifua maloloina,” ma o nisi o ituaiga oloa na fai mai e “faʻamalolo ai le tiga o le faʻaʻī.” E leʻi oo i le vaitau o le 1950, ina ua faʻamautu manino e suʻesuʻega faasaienisi se sootaga malosi i le va o sikaleti ma le kanesa o le mama, na amata ai ona toe iloilo e le lalolagi tulaga matautia o le ulaula. I le maeʻa ai o le vaitau o le 1960, na faʻatinoina malie e malo ni tulafono faʻatonutonu faigata, e aofia ai le faʻasaina o faʻasalalauga tapaʻa, lapataiga faʻamalosia mo le soifua maloloina i luga o afifiina, faʻateleina o lafoga tapaʻa, ma faʻatapulaʻaina o le ulaula i nofoaga faitele.
Mo se faʻataʻitaʻiga, o le faʻasā atoatoa a Peretania i le ulaula i totonu o se pa i le 2007 na faʻailogaina ai se suiga tāua i le faigamalaga a Europa agai i nofoaga faitele e faʻasa ai le ulaula.
A o faagasolo tulafono faatonutonu, sa iai ni suiga tetele i afifiina o sikaleti—suia mai le faamamafaina o le igoa o se ituaiga oloa i lapataiga tau soifua maloloina, ma e oo lava i le faaaogaina o afifiina masani i nisi atunuu.
O anafea na faia ai sikaleti?O Le Tuputupu A'e o Afifiina o Sikaleti: Mai Afifi Pepa Faigofie i le Vaitaimi Fou o Pusa Katuni Fa'aauau
O sikaleti anamua sa masani ona afifiina i ni pepa faigofie po'o ni apa u'amea, e fa'atino ai galuega fa'atino faigofie. Faatasi ai ma le tuputupu a'e o sikaleti fa'apisinisi, na amata ai e kamupani ona fa'aogaina ni pepa matagofie e fa'amautu ai le iloagofieina o foliga vaaia. O pusa laiti ma malolosi na puipuia ai sikaleti a'o fa'afaigofieina ai le feavea'i, ma o latou mamanu lolomi ua avea ma aseta taua i le tauvaga a kamupani.
Mulimuli ane, o tulafono faatonutonu tau soifua maloloina i le lalolagi atoa na faʻamalosia ai lapataiga tetele ma tusitusiga i luga o afifiina, ma faʻamalosia ai le faʻatulagaina ma le tutusa o le mamanu o sikaleti.
I tausaga talu ai nei, o tulafono faatonutonu tau siosiomaga i nisi o atunuu ua manaʻomia ai le faʻaitiitia o le faʻaaogaina o palasitika, ma ua uunaʻia ai le pisinisi tapaa e faʻaaogaina pepa e mafai ona toe faʻaaogaina ma faiga gaosiga e faʻalelei i le siosiomaga. I le avea ai ma se kamupani gaosi afifi pepa faʻapolofesa, ua ogatasi Fuliter ma lenei aga masani e ala i le tuʻuina atu o fofo pusa pepa e gafataulimaina, maualuga le lelei, ma mafai ona faʻapitoa mo meaʻai, tapaa, ma le tele o pisinisi FMCG.
O anafea na faia ai sikaleti?Tala Faasolopito: Faamaumauga Ese ma Tala Moni/Sese e uiga i Sikaleti
Ua tumu le talafaasolopito i tala uiga ese e uiga i sikaleti, e pei o le faamaumauga o le “o ai na ulaina sikaleti e 800 i le taimi e tasi?”—o le tele lava o ia tala e iai ni vaega fa’atalatalaga po’o ni mea fa’atele. O tala e pei o le “tagata ulaina aupito matua i le lalolagi” e masani ona fa’aaogaina e fa’asesē ai tagata lautele—o le mea moni, o le iai o ni nai tagata ulaina ua leva ona ola e le suia ai le maliega fa’asaienisi e fa’apea o le ulaina o sikaleti e iai ni lamatiaga tetele i le soifua maloloina.
E ui e leai se aoga faasaienisi, o ia tala e atagia ai le tulaga tulaga ese faaleaganuu o le tapaa ma faaalia ai le fia iloa faifai pea e le lautele ma finauga e uiga i le oloa.
O anafea na faia ai sikaleti?Aotelega: O Le Atoatoaga o le Tuputupu Aʻe o Sikaleti—Mai Mea Faalelotu Anamua i Mea Fefinauai Faaonaponei
O le toe iloiloina o le talafaasolopito o sikaleti ua faaalia ai e leʻi avea lava i latou ma oloa e le minoi. Nai lo lena, ua faaauau pea ona alualu i luma faatasi ma le faasalalauina o aganuu, fouga faatekinolosi, taua, faasalalauga, ma alualu i luma faasaienisi. Mai laau paia i Amerika anamua i sikaleti lima a fitafita o le seneturi lona 19, le suiga tele i alamanuia na aumaia e le masini sikaleti Bonsack, ma le atinaeina mulimuli ane o pito faamama, sikaleti mama, sikaleti menthol, ma sikaleti eletise i aso nei, o auala a tagata soifua e faaaoga ai tapaa ua suia pea lava pea.
O le malamalama i le talafaasolopito o sikaleti e lē gata ina faʻamalamalamaina ai lo latou aʻafiaga faʻaleaganuu i le lalolagi atoa ae faʻamamafaina ai foʻi le taua tele o tulaga lamatia ma tulafono faʻatonutonu i le soifua maloloina. I totonu o le pisinisi afifiina i aso nei, o le afifiina lava ia ua avea ma vaega taua o le vaega o tapaa—mai le filifilia o meafaitino ma le mamanu lolomi i lapataiga tau soifua maloloina ma taumafaiga tau le faʻasaoina.
Afai e te manaʻomia nisi faʻamatalaga e uiga i afifiina o pepa gafataulimaina, pusa meaʻai faʻapitoa, poʻo oloa faʻatatau, suʻesuʻe le lisi oloa a Fuliter. Matou te tuʻuina atu fofo afifiina maualuga le lelei e ogatasi ma tulaga faʻavaomalo.
Fa'ailoga: #pusa afifiina fa'apitoa #pusa afifi #pusa afifiina matagofie
Taimi na lafoina ai: Tesema-12-2025


